Ubezpieczenia w życiu codziennym

Ubezpieczenie zdrowotne i emerytalne to oczywiście najbardziej popularne i najczęściej obowiązkowe formy ubezpieczeń. Natomiast równie często w codziennym życiu przydatne lub wręcz niezbędne są formy ubezpieczeń odnoszące się do majątku i odpowiedzialności cywilnej. Szwajcarzy generalnie lubią ubezpieczać siebie i swój majątek. Najbardziej rozpowszechnione są tu ubezpieczenia samochodowe i gospodarstwa domowego.

Ubezpieczenie samochodu

       Oprócz stosowanego w zdecydowanej większości europejskich państw obowiązkowego ubezpieczenia OC, bez którego nawet nie uda się zarejestrować auta istnieje możliwość wykupienia dodatkowego ubezpieczenia. Można nim objąć sam pojazd lub także pasażerów:

·    ubezpieczenie pojazdu (tzw. AC) może obejmować uszkodzenia wywołane kolizją oraz pokrywać straty wywołane przez pożar, kradzież, zbicie szyb czy zderzenia ze zwierzętami. Najczęściej można w miarę dowolnie kształtować zakres świadczeń objętych ubezpieczeniem,

·       dodatkowe ubezpieczenie wypadkowe, którym można objąć wszystkich pasażerów pojazdu, pasażerów z wyłączeniem kierowcy lub tylko kierowcę. Ten rodzaj ubezpieczenia jest szczególnie popularny w przypadku samochodów rodzinnych, którymi podróżują dzieci.

Stawki ubezpieczeń podobnie jak w Polsce uzależnione są od danego samochodu (wiek, moc) oraz od właściciela pojazdu i jego historii wypadkowej.

Ubezpieczenie gospodarstwa domowego

   Podobnie jak w przypadku samochodu, można ubezpieczyć gospodarstwo domowe(ubezpieczenie mieszkania) na wypadek szkód wywołanych przez:

• ·         żywioły (pożar, powódź, huragan itd.),

• ·         kradzież,

• ·         zalanie

Dodatkowo można wykupić ubezpieczenie pokrywające ewentualne zbite szyby oraz kradzież rzeczy znajdujących się poza domem (np. telefon, laptop).

Suma ubezpieczenia obliczana jest na podstawie wartości nieruchomości i rzeczy znajdujących się wewnątrz niej. Najczęściej jest on dokonywany automatycznie poprzez podanie ilości osób zamieszkujących dane mieszkanie/dom oraz ilość pomieszczeń

Rodzaje umów o pracę w Szwajcarii

 

Umowa o pracę pociąga za sobą różne prawa i obowiązki, m.in. obowiązek świadczenia pracy, obowiązek wypłaty wynagrodzenia i świadczeń socjalnych. W Szwajcarii rozróżnia się następujące typy umów o pracę: indywidualne umowy o pracę, układy zbiorowe pracy oraz standardowe umowy o pracę. Czym się różnią i na czym polegają?

Indywidualne umowy o pracę

Indywidualne umowy o pracę reguluje prawa i obowiązki pracodawców i pracowników. Nie są one przedmiotem żadnych wymogów formalnych i mogą, za wyjątkiem umowy o naukę zawodu, być wynikiem porozumień ustnych. Oczywiście w interesie obu stron jest by umowa taka zawarta była jednak w formie pisemnej. Jednakże w przypadku dodatkowych regulacji, takich jak klauzula zakazu konkurencji czy sposobu wykonywania i wynagradzania nadgodzin istnieje wymóg zawierania ich na piśmie. Rozróżnia się także umowy ze względu na okres ich trwania. Podobnie jak w polskim prawie umowy mogą być zawarte na czas określony (umowa kończy się z datą ustaloną podczas jej zawierania) i nieokreślony (umowa kończy się wypowiedzeniem przez jedną ze stron). Jako indywidualna umowa o pracę traktowana jest także umowa, w wyniku której pracodawca zobowiązuje się do regularnego świadczenia pracy na rzecz pracodawcy w wymiarze godzinowym, na pół etatu lub w określone dni (praca w częściowym wymiarze godzin).

Układy zbiorowe pracy

Układy zbiorowe pracy są wypracowywane przez pracodawców (lub federacje pracodawców) i związki pracowników. W umowach tych zawarte są minimalne wymagania, które muszą być respektowane w indywidualnych umowach o pracę. A zatem wprowadzony został rodzaj jednostronnego ograniczenia polegającego na tym, że pracodawca może zatrudnić na warunkach korzystniejszych niż wskazane w układzie zbiorowym lecz nie może zaproponować warunków gorszych. Rozróżnia się układy zbiorowe obowiązujące całą konkretną branżę (tzw. sektorowe) oraz układy dotyczące wyłącznie pracodawców zrzeszonych w danym stowarzyszeniu zawodowym.

Standardowe umowy o pracę

Standardowe umowy o pracę są aktami prawnymi wydawanymi przez władze federalne lub władze danego kantonu. W przypadku powtarzających się cięć płac w sektorach, w których nie zostały zawarte układy zbiorowe pracy (np. rolnictwo lub usługi domowe), Konfederacja lub władze poszczególnych kantonów mogą wydać wzór standardowej umowy zawierający obowiązujące przepisy dotyczące płacy minimalnej, czasu pracy, świadczeń socjalnych i urlopu. Umowy te odnoszą się do całego sektora i podobnie jak w przypadku układów zbiorowych mogą być modyfikowane wyłącznie na korzyść pracownika.

Dopłaty do składek ubezpieczenia zdrowotnego!

Bardzo często spotykam się z zapytaniami jeżeli chodzi o dopłaty związane z ubezpieczeniami zdrowotnymi.  Gdzie szukać informacji jeżeli chodzi o to zagadnienie?

Artykuł 65 prawa federalnego dotyczącego ubezpieczeń zdrowotnych w Szwajcarii, przewiduje iż kantony są zobowiązane wspomagać opłatę ubezpieczenie zdrowotnego dla osób o niskich zarobkach.

Najczęściej jest to w postaci wpłaty na konto Ubezpieczyciela środków, co obniża składki ubezpieczonemu.Ta pomoc nie jest automatyczna we wszystkich kantonach i będzie zależała od tego w jakiej części Szwajcarii mieszkamy, dlatego bardzo użyteczne jest aby dowiedzieć się więcej na ten temat, w urzędach gminnych miejscowości, w której mieszkamy!

Aby uzyskać informacje czy przysługuje Wam świadczenie z tego tytułu należy skontaktować się z podanymi poniżej instytucjami.

Warto dowiedzieć się więcej na podstawie informacji z różnych kantonów:

-	Argovie	Informations relatives à la réduction des primes
-	Appenzell-Rhodes-Extérieures	Informations relatives à la réduction des primes
-	Appenzell-Rhodes-Intérieures	Informations relatives à la réduction des primes
-	Bâle-Campagne	Informations relatives à la réduction des primes
-	Bâle-Ville	Informations relatives à la réduction des primes
-	Berne	Informations relatives à la réduction des primes
-	Fribourg	Informations relatives à la réduction des primes
-	Genève	Informations relatives à la réduction des primes
-	Glaris	Informations relatives à la réduction des primes
-	Grisons	Informations relatives à la réduction des primes
-	Jura	Informations relatives à la réduction des primes
-	Lucerne	Informations relatives à la réduction des primes
-	Neuchâtel	Informations relatives à la réduction des primes
-	Nidwald	Informations relatives à la réduction des primes
-	Obwald	Informations relatives à la réduction des primes
-	Schaffhouse	Informations relatives à la réduction des primes
-	Schwyz	Informations relatives à la réduction des primes
-	Soleure	Informations relatives à la réduction des primes
-	St. Gall	Informations relatives à la réduction des primes
-	Tessin	Informations relatives à la réduction des primes
-	Thurgovie	Informations relatives à la réduction des primes
-	Uri	Informations relatives à la réduction des primes
-	Valais	Informations relatives à la réduction des primes
-	Vaud	Informations relatives à la réduction des primes
-	Zoug	Informations relatives à la réduction des primes
-	Zurich	Informations relatives à la réduction des prime

Płaca minimalna i średnie zarobki

  Szwajcarskie prawo nie określa płacy minimalnej ani średnich zarobków. W większości wypadków poziom wynagrodzenia jest uzgadniany pomiędzy pracodawcą a pracownikiem w trakcie procesu rekrutacji.

Oprócz indywidualnych umów o pracę, poszczególne branże i przedsiębiorstwa negocjują także różnego rodzaju układy zbiorowe pracy. Związki zawodowe oraz pracodawcy (lub federacje pracodawców) uzgadniają pewne elementy umów, w tym przepisy dotyczące wynagrodzeń, kontynuacji wypłaty wynagrodzeń, urlopów, godzin pracy oraz rozwiązywania stosunku pracy. Dla niektórych zawodów o słabej reprezentacji związkowej, a nie objętych układem zbiorowym, władze mogą wydać standardowe umowy o pracę.

Internetowy kalkulator płacy Konfederacji Szwajcarskich Związków Zawodowych pozwala na uzyskanie pewnego rozeznania na temat typowych szczebli płacowych wynikających z posiadanego doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonywania danej pracy w Szwajcarii.

Istotne z punktu widzenia Polaków szukających pracy w Szwajcarii jest rozeznanie na jakiego typu pracowników pojawia się zapotrzebowanie. Rynek pracy w Szwajcarii jest stosunkowo mały, lecz jednocześnie bardziej wyspecjalizowany. To znaczy, że raczej pracy nie znajdą tam pracownicy niewykwalifikowani, a to właśnie do prostych prac Polacy wyjeżdżają za granicę bardzo często. W związku z procesem starzenia się społeczeństwa, który dotyka także Szwajcarię, szansę na zatrudnienie powinni mieć przede wszystkim wykwalifikowani opiekunowie osób starszych ale także kucharze, kelnerzy, pielęgniarki oraz robotnicy specjalistyczni, np. monterzy instalacji stalowych.

Typowa wysokość wynagrodzenia rocznego w niektórych zawodach w tysiącach franków szwajcarskich^*:

źródło: szwajcaria.net

robotnik niewykwalifikowany	30 - 40
robotnik o średnich kwalifikacjach	38 - 45
mechanik precyzyjny	44 - 60
elektromechanik	44 - 60
sekretarka (wym. dwa języki)	40 - 50
doświadczona sekretarka (3 języki)	50 - 60
młodszy księgowy	50 - 65
starszy księgowy	65 - 90
kreślarz	46 - 58
inżynier	56 - 68
doświadczony inżynier	68 - 84
mistrz	60 - 75
szef produkcji	65 - 90
kierownik wydziału	min. 80
dyrektor	min. 100

^*Podane stawki obejmują tzw. trzynastą pensję wypłacaną zazwyczaj w grudniu. Wliczone są także koszty urlopów (20 dni) i dni świątecznych wolnych od pracy (9). Obciążenia socjalne w wysokości 17,05 % od wymienionych kwot są ponoszone przez pracodawców.

Warto podkreślić, że zasada równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn jest wyrażona zarówno w Konstytucji Federalnej jak i w ustawie o równouprawnieniu. Obie płcie muszą być jednakowo wynagradzane za wykonywanie takiej samej pracy. Istnieje federalne biuro ds. równouprawnienia, w którym można uzyskać poradę co należy zrobić w przypadkach dyskryminacji w płacy ze względu na płeć.

Podjęcie pracy przez obywatela Unii Europejskiej w Szwajcarii

Warto wiedzieć wyjeżdżając do Szwajcarii jakie trudności mogą nas spotkać przy próbie znalezienia zatrudnienia. Sytuacja obywateli tzw. starej unii oraz krajów, które do niej przystąpiły 1 maja 2004 r., a także obywateli krajów wchodzących w skład Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu jest zdecydowanie korzystniejsza. Po pierwsze ma to związek z przynależnością Szwajcarii to strefy Schengen, a co za tym idzie ze swobodą przemieszczania się. Oznacza to, że obywatele ww. wskazanych krajów mają prawo do swobodnego podróżowania do Szwajcarii, mieszkania na jej terenie oraz do zatrudnienia.

             

W Szwajcarii rozróżniane są dwa typy zatrudnienia:

• na okres do 3 miesięcy (tzw. zatrudnienie krótkoterminowe)
• oraz na okres powyżej 3 miesięcy.

Jeżeli chodzi o zatrudnienie krótkoterminowe (do 3 miesięcy lub 90 dni w ciągu roku kalendarzowego) to nie wymaga ono zezwolenia. Konieczne jest natomiast zarejestrowanie faktu podjęcia zatrudnienia, jednakże bez problemu można to zrobić online. Co istotne należy tego dokonać zanim faktycznie rozpocznie się stosunek pracy.

W przypadku zatrudnienia na okres dłuższy niż 3 miesiące należy wystąpić o pozwolenie na pobyt do właściwych dla miejsca zamieszkania władz gminnych. Jest się wtedy zobowiązanym do przedstawienia ważnego dowodu osobistego lub paszportu a także kopii umowy najmu w celu potwierdzenia miejsca zamieszkania na terenie Szwajcarii oraz zdjęcia paszportowego. W przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę przedłożyć należy także samą umowę natomiast osoby otwierające własną działalność gospodarczą muszą przedłożyć dokumentację księgową potwierdzającą możliwość zarobienia na godne życie. Informacje na temat kosztów życia i pobytu można uzyskać z urzędu imigracyjnego kantonu. W przypadku ubiegania się o świadczenia socjalne, traci się prawo do pozostania w Szwajcarii.